Voor Vijftig+ Magazine interviewde ik theaterproducent en schrijver Danny van Zuijlen over zijn boek De ster van de revue, waarin hij het bijzondere levensverhaal van revuester Louisette tot leven brengt.
Revuester Louisette ging altijd haar eigen weg. Danny van Zuijlen schreef een boek over haar wonderbaarlijke leven: De ster van de revue. Hij noemt Louisette een powervrouw in een door mannen gedomineerde wereld, die handig gebruik wist te maken van nieuwe ontwikkelingen. Terwijl ze al in 1882 werd geboren.
Ondanks dat het in het begin van de twintigste eeuw vanzelfsprekend was dat vrouwen ondergeschikt waren aan mannen, trok Louisette haar eigen plan. Ze liep voorop in de wereld van de revue en dat deed bijna niemand haar na.
“Nou ja, behalve Fien de la Mar dan,” meent Danny.
Dat vooroplopen, keuzes maken en aanpakken maakt Louisette voor hem zo intrigerend.
“Natuurlijk zullen niet alle beslissingen goed zijn geweest, maar ze durfde ze wel te nemen. En daarmee zette ze allerlei radertjes in beweging.”
Inspiratiebron voor vrouwen
Volgens Danny is het boek niet alleen bedoeld voor theaterliefhebbers of geschiedenisfanaten.
“Nee, het is juist ook een inspiratiebron voor vrouwen die op zoek zijn naar een mooi geschiedenisverhaal over een vrouw die toen al haar eigen plan trok. Het boek gaat over Louisette als persoon, als ondernemer en zakenvrouw. Die kanten van haar zijn veel interessanter dan de liedjes die ze zong.”
Louisette heette voluit Louisa Augusta van Geijtenbeek. Ze werkte als huishoudster voor de beroemde variétékomiek Chrétienni. Zijn act kon wel een boost gebruiken. Toen hij haar hoorde zingen, rook hij zijn kans.
Zij greep op haar beurt onmiddellijk de kansen die hij haar bood. We schrijven het jaar 1899. Louisa was toen ongeveer achttien jaar oud.
Succesvol duo
Ze traden op in variététheaters, op kermissen en verzorgden cafés chantants door het gehele land. Daarnaast speelden ze in grote revues, zoals Amsterdam Bovenal in Carré.
In 1907 werden ze uitgenodigd voor een tournee van bijna een jaar door Nederlands-Indië, waar ze onder andere de sociëteiten van de koloniale elite aandeden.
Hun internationale doorbraak kwam in 1910 met hun vernieuwende act Klaas en Trijn. Terwijl ze op het toneel optraden, werden tegelijkertijd filmbeelden vertoond die ze eerder hadden opgenomen. Die combinatie was destijds ongekend.
Maandenlang speelden ze de zalen plat, niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland en Oostenrijk. Daar heette de act Klaus und Trine. De voorstelling werd hier en daar wat aangepast, maar volledig vertalen was in die tijd niet nodig. Het ging vooral om de performance.
Dat veranderde toen hun volgende grote stap kwam: een tournee door Amerika als The Two Hollanders. Louisette volgde intensieve Engelse lessen en een deel van de show werd aangepast. Bijna een jaar lang reisden ze kriskras door de Verenigde Staten.
Zelfstandig verder
Eenmaal terug in Nederland begon het succes als duo langzaam af te nemen. Chrétienni werd ouder en Louisette ging uiteindelijk zelfstandig verder.
Ze trad op in grote, zelfgeproduceerde revues. Niet als aangeefster naast een mannelijke komiek – wat destijds gebruikelijk was – maar als ster van de show.
Ze was een rasondernemer en zakenvrouw in een tijd waarin vrouwen eigenlijk maar weinig mochten.
Het verval treedt in
Na jarenlang geschitterd te hebben kwam de omslag. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verloor Louisette haar grote liefde, Armand Haagman. Hij werd in 1942 weggevoerd naar een werkkamp en later naar Westerbork. In 1945 kreeg ze via het Rode Kruis bericht dat hij was vermoord.
Na het verlies van haar steun en toeverlaat kreeg ze het ook professioneel moeilijk.
“De radio kwam op en daarmee ook nieuwe sterren. Variété werd ouderwets en Louisette kon niet meer meekomen. En dat terwijl ze wel geld moest verdienen, want AOW bestond toen nog niet. Ze werd steeds minder gevraagd en uiteindelijk genekt door geldgebrek. Een heel tragische afloop.”
Een vrouw die zoveel durfde, zoveel wist te bereiken en uiteindelijk alles verloor – en vervolgens ook nog eens in de vergetelheid raakte. Danny vond dat onverteerbaar en besloot haar verhaal te vertellen.
Vier jaar lang research
“De kennis die ik had, was in eerste instantie niet toereikend om een boek mee te vullen. Daarom heb ik bijna vier jaar research gedaan. Natuurlijk niet fulltime, maar het was wel een enorme klus.”
Het moeilijkste aan historisch onderzoek is volgens hem dat je vaak niet precies weet waar je naar op zoek bent.
“Je kunt op een dood spoor zitten of ineens iets vinden wat helemaal geweldig is. En wanneer moet je eigenlijk stoppen met zoeken?”
Danny dook archieven in – niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland, Indonesië en de Verenigde Staten.
“In die buitenlandse archieven wist ik de weg niet, dus dat was ingewikkeld. Uiteindelijk kwamen we via via in Iowa terecht. Daar vonden we managementboeken waarin acts werden beschreven. Een goudmijn aan informatie.”
Het geheim van onderzoek doen?
“Vertel zoveel mogelijk mensen waar je mee bezig bent en waar je naar op zoek bent. Uiteindelijk gaan er dan deuren en laatjes open en komen mensen naar je toe met informatie, zeker als het over een niet alledaags onderwerp gaat.”
Danny van Zuijlen is theaterproducent en verhalenjager. Op 7 januari en op 20 februari 2026 geeft hij lezingen over Louisette.
Meer informatie: louisette.nl
Zijn boek De ster van de revue is verkrijgbaar in de boekhandel en via webshops.
Dit interview verscheen eerder in Vijftig+ Magazine.
Meer interviews van mij lezen? Dat kan hier.