Voor Vijftig+ Magazine interviewde ik cabaretier en schrijver Fimme Bakker over zijn strijd met overgewicht, zijn boek Zwaargewicht en de zoektocht naar een manier om met eten om te gaan.
Vrijwel iedereen herkent het: “Maandag begin ik weer.” Waarmee? Nou, met afvallen natuurlijk. Je bent een soort van zeldzaam wanneer je nooit met je gewicht bezig bent (geweest). De hoeveelheid informatie over verschillende soorten diëten en alles wat goed of juist slecht voor je is, is overweldigend. Maar of het je ook helpt?
Fimme Bakker heeft zo ongeveer alles geprobeerd om af te vallen. Hij schreef er het boek Zwaargewicht over en werkt nu aan een theatershow met dezelfde naam.
Hoe kwam je ertoe om hierover een boek te schrijven?
“Dat is een beetje organisch gegroeid. Ik heb een drugs- en drankverslaving weten te overwinnen en had eigenlijk de illusie dat daarmee ook mijn eetprobleem zou verdwijnen. Maar nee. Inmiddels ben ik zover dat ik denk dat dat eten misschien nog wel een groter probleem vormt.”
Stoppen met eten kan niet
Want met drank en drugs kun je stoppen, bij wijze van spreken ‘cold turkey’. Maar met eten niet. Daarin een goede balans vinden kan een enorme uitdaging zijn.
“Mensen om me heen suggereerden eigenlijk dat als ik maar van die alcohol en die drugs af zou zijn, dat de rest dan wel zou komen. Dat ik vanzelf gezonde eetgewoontes zou ontwikkelen. Maar zo werkt het niet.”
Dus daar kampt Fimme nog steeds mee. In zijn boek omschrijft hij zijn strijd: van keto- tot carnivoordieet, van Ozempic tot een hypnotische maagband. Hij vertelt de verhalen met de nodige humor, maar de lezer voelt ook de pijn die eronder zit.
“Klopt, maar humor helpt wel om ermee te dealen.”
Geen kwestie van wilskracht
Er open over praten helpt ook, want op te dik zijn rust nog steeds een taboe. Te vaak wordt gedacht – en ook gezegd – dat het een kwestie van wilskracht is om gezond te eten en niet te snaaien. En als je te dik bent, mankeert er dus vooral iets aan je wilskracht?
Fimme denkt daar anders over.
“De eetneigingen, het niet verzadigd voelen, dat komt niet door een gebrek aan wilskracht. Dat zit veel dieper en er is geen standaardoplossing voor. Was ’t maar zo dat er een recept was om verantwoord en blijvend af te vallen. Degene die dat bedenkt zou echt heel rijk worden.”
Schaamte en stiekem gedrag
Hij besloot het boek te schrijven omdat hij zijn eetprobleem ‘out in the open’ wilde gooien.
“Ik heb me er lang genoeg over geschaamd en allerlei stiekem gedrag vertoond. Ik zette de locatie van mijn telefoon uit zodat mijn vrouw niet zou zien dat ik weer eens bij de McDonald’s zat. En ik zette gauw het vuilnis buiten, want daar zat een lege zak chips in. Dat doe ik niet meer. Ik kom er gewoon voor uit en dat is op zich volgens mij al een hele goede stap. Dat schuldgevoel moet weg.”
De trend dat je niets meer mag zeggen over mensen met overgewicht – omdat dat fat-shaming zou zijn – heeft volgens hem ook een keerzijde. Overgewicht hoeft ook weer niet verheerlijkt te worden, want hoe je het ook wendt of keert: goed voor je gezondheid is het niet.
“Er zou veel meer ingezet moeten worden op preventie en goede voorlichting. En gezond eten moet echt goedkoper worden. Dat de overheid zegt dat ze de btw op groente en fruit niet kunnen verlagen omdat de systemen dat niet kunnen verwerken, dat is toch te gek voor woorden?”
Een verdienmodel rond overgewicht
In zijn boek beschrijft hij ook hoe er een verdienmodel bestaat rond het helpen van mensen met ernstig overgewicht.
“Ik werd door mijn huisarts doorverwezen naar de Obesitaskliniek. Het klinkt als een heel officiële instelling, maar ondertussen wordt er gewoon flink aan cliënten verdiend. Na zes maanden was vooral mijn bankrekening lichter geworden, maar ik niet. Een vervolgtraject kostte nog meer geld. Dat ging ik dus niet meer doen. Ik heb nooit meer wat van iemand gehoord.”
Blijven zoeken naar oplossingen
Ondertussen blijft hij zoeken naar manieren om met zijn eetproblemen om te gaan. Het schrijven van het boek heeft hem al allerlei kleine inzichten opgeleverd.
“Ik zit beter in mijn vel dan toen ik met het boek begon. Het is vooral belangrijk om goed voor jezelf te blijven zorgen. Zo ga ik regelmatig naar een haptonoom omdat dat een hoop spanning en stress wegneemt. Dus dat blijf ik doen, ook al biedt het geen definitieve oplossing. Want ik blijf de neiging houden om dingen te dempen door te eten.”
Tijdens de try-outs van zijn voorstelling spreekt hij veel mensen die dé oplossing zeggen te hebben gevonden.
“Ze zijn 40 kilo afgevallen met een bepaald dieet, doen aan vasten of juist niet. Maar onlangs sprak ik iemand die een maagverkleining heeft laten doen en die vrouw zag er echt geweldig uit. Het was volgens haar het beste besluit dat ze ooit had genomen.”
Altijd bezig met wat anderen denken
Dat zat niet alleen in de 45 kilo die ze was afgevallen, maar ook in het verdwijnen van allerlei gedachten over hoe je overkomt op anderen.
Als ze een ijsje at met vriendinnen moest ze dat niet het eerst op hebben – want dan leek ze gulzig – maar ook niet als laatste, want dan leek het alsof zij de enige was die een ijsje at.
“Dat herken ik. Als ik ergens thee drink, laat ik het koekje liggen. Zodat mensen zien: oh, hij eet dat koekje niet.”
Veel mensen met overgewicht zullen dat herkennen: voortdurend bezig zijn met wat je omgeving denkt.
Relativeren
In zijn boek en tijdens zijn theatervoorstelling geeft Fimme meer van dat soort voorbeelden.
“Ik hoop dat mensen na afloop van de voorstelling of na het lezen van het boek het misschien beter kunnen relativeren. Het is uiteindelijk toch vaak een luxeprobleem, dus ga er niet de hele tijd negatief over doen of bij de pakken neerzitten. Dat helpt echt niet.”
Wat zou wel helpen?
“Dat de overheid meer geld steekt in goede voorlichting en dat scholen meer aandacht besteden aan het welzijn van leerlingen. Zowel fysiek als mentaal. Meer gymlessen en eerlijk leren praten over je gevoelens. Daar heb je meer aan in het leven dan aan de stelling van Pythagoras.”
Zijn boek Zwaargewicht ligt inmiddels in de boekhandel. Op fimme.nl vind je zijn speellijst en kun je kaartjes kopen voor zijn voorstelling.
Dit interview verscheen eerder in Vijftig+ Magazine.
Meer interviews van mij lezen? Dat kan hier.